Tả người - một số bài văn hay

Hai tuần qua, chúng ta đã học thể loại văn tả người. Thầy đã lưu ý các bạn rất nhiều về những điều quan trọng khi làm một bài văn hay. Hôm nay, thầy sẽ đăng 2 bài tập làm văn cho các bạn tham khảo. Đọc xong, chúng ta nhớ rút kinh nghiệm, học tập được những cái hay của bài văn. Nhưng nhớ là không "biến" nó thành bài của mình được, vì mỗi người đều có đối tượng miêu tả khác nhau. Dù chung đối tượng miêu tả thì mỗi người cũng có một cách quan sát và nhìn nhận khác nhau, phải không các bạn? Nhớ đấy nhé!
Đề 1: Tả người bạn của em

Năm tháng cứ thế trôi đi, chỉ có thời gian là thước đo tốt nhất cho tình cảm bạn bè. Trong suốt thời gian đó, có lẽ Diệp Anh là người bạn mà em yêu mến nhất, người bạn đã học với em từ suốt năm học lớp ba.

Dáng người Diệp Anh dong dỏng cao, khuôn mặt bầu bĩnh, đầy đặn của bạn hễ ai nhìn đến cũng thấy đáng yêu. Nước da ngăm ngăm đen. Mái tóc dài óng ả. Cặp mắt đen láy lúc nào cũng mở to, tròn xoe như hai hòn bi ve. Chiếc mũi hếch và cái miệng rộng luôn tươi cười để lộ hai hàm răng trắng bóng. Ở Diệp Anh khi nào cũng toát lên vẻ năng động, tự tin, hóm hỉnh và hài hước nên rất dễ mến.

Diệp Anh rất hiếu động, không lúc nào yên nghỉ chân tay. Trong giờ ra chơi, chỗ nào sôi động nhất là ở đó có Diệp Anh. Chúng em thường tụ tập nhóm ba, nhóm bảy ngồi xung quanh bạn Diệp Anh để nghe bạn kể chuyện. Mở đầu câu chuyện, Diệp Anh vẫn thường hay kể: “ Cái hồi xưa ấy, đấy, cái hồi ấy, cái hồi mà bà tớ chưa sinh ra mẹ tớ ấy ...”. Chỉ nghe có đến thế thôi là chúng em đã thấy buồn cười đến nỗi không thể nhịn được rồi mà cái mặt Diệp Anh vẫn cứ tỉnh như bơ. Đặc biệt, Diệp Anh có một trí nhớ rất tốt. Những câu truyện đã đọc hay đã nghe, Diệp Anh đều nhớ như in và kể lại bằng đúng giọng nhân vật nên rất cuốn hút và sinh động. Một mình Diệp Anh đóng đủ các vai, kết hợp với điệu bộ khôi hài khiến bọn em lăn lóc cười đến vỡ bụng.

Diệp Anh luôn luôn làm ra những trò chơi thú vị. Bạn thường hay chơi cùng với chúng em trò bịt mắt bắt dê hay bó khăn. Vừa chạy lại vừa kêu tiếng dê be be nghe rất ngộ nghĩnh. Diệp Anh thường biểu diễn tiếng hát, tiếng ngựa hí và con sóc nâu hay leo trèo. Mỗi tiết mục, Diệp Anh đều được hoan nghênh nhiệt liệt và gây ra những trận cười nứt nẻ. Không chỉ là các bạn gái mà cả các bạn trai ngoài và trong lớp đều yêu mến bạn Diệp Anh. Diệp Anh và em cùng các bạn trong lớp đều có ước mơ là sẽ vào được trường Trần Đại Nghĩa. Mong rằng chúng em sẽ thực hiện được ước mơ của mình.

Rồi mai đây phải xa mái trường thân yêu, em cũng sẽ mang theo nhiều kỷ niệm cùng với những yêu mến của cả lớp với bạn Diệp Anh, một người bạn thật đáng yêu!

Đề 2: Tả một thầy (cô) giáo đã từng dạy em ở những năm học trước.

Năm tháng rồi cũng qua đi, chỉ có thời gian là thước đo tình cảm của con người. Bây giờ tuy đã học lớp 5 - lớp cuối cấp của trường tiểu học, sắp sửa phải tạm biệt mái trường, thầy cô, bạn bè để tiếp bước vào bậc trung học . Nhưng quãng thời gian là năm năm học ở trường, em không sao quên được những kỷ niệm về cô giáo đã dạy em những năm đầu chập chững cắp sách tới trường.

Cô có cái tên rất hay và em cũng rất thích đó là Kim Oanh. Cô là người mẹ hiền dịu nhất trong những ngay fem còn học lớp 1. Với dáng người đậm đà, mái tóc xoăn xoăn màu hạt dẻ thì ai cũng nói nhìn cô trông rất xinh. Cô thường mặc những bộ quần áo lịch sự, phù hợp với dáng người của mình. Ngày đó, em cứ nghĩ cô giáo phải dễ sợ lắm. Nhưng không, cô đã làm tan biến những ý nghĩ vẩn vơ đó của em. Cô vẫn là cô giáo hiền lành, tốt bụng. Với khuôn mặt tròn, phúc hậu, hai gò má cao cao, lúc nào cũng ửng hồng. Mắt cô đen láy, long lanh với hàng lông mi cong vút. Nhưng đặc biệt nhất vẫn là ánh mắt nhìn trìu mến, bao dung mà cô dành cho chúng em. Mỗi lần không học bài, chỉ cần nhìn vào đôi mắt buồn buồm của cô là bạn ấy hối hận ngay về việc làm của mình. Có lẽ, chính cô là người khơi dậy lòng hăng say học tập của chúng em. Ẩn dưới vầng trán cao cao thông minh ấy là đôi lông mày vòng nguyệt cân đối , tạo cho khuôn mặt vẻ thanh tú.

Cô Oanh là một giáo viên hăng say trong công việc và hết lòng thương yêu học sinh. Tâm hồn cô là cả một khoảng trời chứa chan bao tình yêu cô dành cho chúng em: Nghe cô giảng bài thì thật là thú vị. Cô giảng rất dễ hiểu, dễ nghe nên chúng em luôn tiếp thu được bài. Vào những giờ ra chơi, cô luôn ngồi lại để viết mẫu và chấm bài cho chúng em. Có những hôm cô còn trao đổi cách giảng bài với bạn bè đồng nghiệp. Nếu bạn nào đọc chưa tốt hay viết chưa đúng thì cô luôn sẵn sàng giúp đỡ. Khi cô đã giảng cho bạn nào thì bạn ấy hiểu ngay. Vào những giờ sinh hoạt lớp, cô luôn nhận xét cho từng bạn và nói cho các bạn cách sửa lỗi sai đó. Có hôm cô nhận xét rất tốt về lớp em và em rất nhớ câu: “Tuần qua, các con đã rất cố gắng để nhận cờ Đội. Cô rất vui vì không những các con được nhận cờ tốt mà còn nhận cờ xuất sắc. Cô mong tuần nào các con cũng như vậy”. Và khi đó, lớp em vỗ tay rào rào.

Giờ đây khi đã lên lớp năm, mỗi khi có việc cần đi qua lớp cô, cô lại goi em lại hỏi han. Khi đó, em lại nhớ những giây phút khi còn học lớp 1, được cô yêu thương dạy dỗ. Trong em vang lên lời bài hát: “Mẹ của em ở trường là cô giáo mến thương...”.

Vâng! Đúng vậy em sẽ không bao giờ quên cô - người mẹ đã đưa em đón những tia nắng đầu tiên của cuộc đời.

Hy vọng là các bạn sẽ học tập được nhiều điều từ hai bài tập làm văn này, nhất là trong phần tả ngoại hình, cần phải phối hợp tả các chi tiết một cách thật nhịp nhàng, hợp lý. Phần hoạt động, tính tình thì cần đưa ra được những chi tiết nổi bật nhất, từ hoạt động nêu lên được tính tình của người được tả.

Chúc các bạn thành công!

Tả người cần lưu ý điều gì?

Tuần vừa rồi, các bạn đã bắt đầu bước qua thể loại văn tả người. Trong bài giảng của thầy, cũng như nội dung của bài học trong sách giáo khoa đã nói rất đầy đủ vể dàn bài chung của bài văn tả người. Thế khi tả người, chúng ta cần lưu ý những điều gì?
Thứ nhất, các bạn cần phải quan sát người được tả thật kỹ. Không chỉ quan sát về ngoại hình, chúng ta cần phải lưu ý luôn những thói quen, cử chỉ, hành động và tìm hiểu một cách thật chi tiết về công việc, cách người đó đối xử với mọi người xung quanh.
Một điều quan trọng nữa là ta cần phải chọn từ ngữ thích hợp cho đối tượng miêu tả, tránh sử dụng những từ ngữ dành cho đối tượng này cho đối tượng kia. Ví dụ: ta không thể sử dụng từ "mũm mĩm" để tả khuôn mặt của một người lớn tuổi được, thay vào đó có thể là từ "phương phi", hay "đầy đặn",...
Một điểm nữa cần nhớ là phải tìm được những nét nổi bật của người được tả khác với người khác, nếu ta làm tốt điều này thì bài văn ta không những hay, mà còn thể hiện rõ được sự quan sát khác nhau, cách làm khác nhau của từng bạn dù chung một đối tượng miêu tả. Ví dụ: khi tả cô giáo cũ của mình, có bạn thấy cô đẹp nhất là mái tóc, có bạn lại thấy cô đẹp nhất là nụ cười v.v
Một số điều lưu ý các bạn, mong là các bạn sẽ có nhiềy ý tưởng hơn trong việc quan sát tìm ý để tuần sau ta bắt đầu tập viết đoạn, cũng như viết cả bài các bạn nhé!
Dưới đây là một gợi ý của thầy về dàn ý của đề bài: Tả người thân của em
Gợi ý:
I. Mở bài:
Giới thiệu người quan tâm, lo lắng nhất cho em là ba (mẹ) hoặc người thân khác có thể giới thiệu trực tiếp hoặc gián tiếp, hoặc bắt đầu bằng một câu ca dao, một lời hát về cha mẹ.
II. Thân bài:
1) Tả ngoại hình:
- Thoáng nhìn, ba (mẹ) trông như thế nào? Ba mẹ bao nhiêu tuổi?
- Ba (mẹ) có dáng người ra sao? Cao, thấp hay tầm thước (vừa người)?
- Ăn mặc như thế nào? (giản dị, lịch sự, cầu kỳ, …) thường mặc những bộ đồ nào? (khi ở nhà, khi làm việc,…)
- Khuôn mặt ba(mẹ) đầy đặn, tròn, hình trái xoan, hình chữ điền, góc cạnh, phương phi, …, (có trang điểm hay không – đối với mẹ), vầng trán cao (thông minh) kết hợp tả với mái tóc dài (thướt tha, dài chấm vai, chấm lưng, buộc gọn gàng) hay ngắn (bồng bềnh, gọn gàng, trông rất nam tính
- Đôi mắt to hay không to, có đeo kính không, cặp chân mày cong, rậm, hay được chăm sóc kỹ, ánh mắt nhìn người khác như thế nào? (trìu mến, dịu dàng, quan tâm, nhìn thẳng vào người khác…)
- Đôi môi như thế nào? Với nụ cười để lộ hàm răng ra sao? v.v
- Điểm nổi bật nhất về ngoại hình của ba (mẹ) hoặc người thân được tả là gì? (nốt ruồi, chiếc răng khểnh, mái tóc dài, đôi mắt to, vóc dáng to lớn, v.v)
2) Tả hoạt động, tính tình: đưa ra nhận xét chung về tính tình rồi mới tả:
- Ba (mẹ) hoặc người thân được tả ăn nói ra sao? cử chỉ như thế nào?
- Những thói quen khi làm việc? Khi ở nhà?
- Công việc chính là gì? Thời gian làm việc ra sao?
- Lo cho gia đình như thế nào? Lo cho em ra sao?
- Đối xử với mọi người như thế nào ? (hàng xóm, bạn bè, những người thân khác trong gia đình?)
- Điều em thích nhất ở ba (mẹ) hoặc người thân?
- Điều em chưa thích ? (nếu có)
- Kỷ niệm đáng nhớ nhất của em đối với ba (mẹ) hoặc người thân được tả?
III. Kết bài:
Cảm nghĩ của em về ba (mẹ) hoặc người thân đã tả, nêu những ước mơ, lời hứa bản thân nếu làm kết bài mở rộng.

Một bài tập làm văn hay!

Tuần rồi, các bạn làm một đề tập làm văn cũng rất khó "nuốt", Hãy tả một cảnh đẹp ở một địa phương mà em có dịp tham quan". Khó nuốt vì thật ra mà nói tuy là một thành phố lớn nhưng thành phố của chúng ta ít có cảnh đẹp nào thật sự nổi bật như những tỉnh thành khác. Do đó, thầy cũng đã gợi ý các bạn tả các công viên văn hóa trong thành phố như Đầm Sen, Suối Tiên và nhiều gợi ý khác khó hơn như rừng ngập mặn Cần Giờ, hay cảnh trung tâm thành phố về đêm. Khi làm bài đa số các bạn đã chọn Đầm Sen, Suối Tiên vì những nơi đó khá quen thuộc và các bạn sẽ có nhiều ý để tả hơn. Tuy nhiên, vài bạn đã đã chọn ý tưởng rất độc đáo như Quốc Tuấn, Khánh Quỳnh, Ngọc Hân. Các bạn đã chọn những chủ đề là nét đặc trưng rất riêng của thành phố Hồ Chí Minh. Thầy luôn khuyến khích các bạn có những ý tưởng sáng tạo như thế. Sau đây là một bài mà thầy cho là có ý tuởng tốt và lời văn viết rất trôi chảy. Mời các bạn đọc, tham khảo và học tập bài làm của bạn Ngọc Hân:

"Thành phố Hồ Chí Minh có biết bao cảnh đẹp: nào là sông Sài Gòn, các công viên văn hóa,... Nhưng đối với em, cảnh đẹp nhất là lúc Sài Gòn lên đèn vào ban đêm, đặc biệt là đêm giao thừa, 30 Tết. Hôm ấy, ba chở em đi Sài Gòn chơi. Bác mặt trời đã ngủ say, nhường chỗ cho màn đêm huyền ảo bao trùm thành phố. Những ngọn đèn được bật lên, tỏa sáng tựa những vì sao. Hôm nay, không khí trong thành phố khác hẳn mọi ngày. Trời đã tối mà xe cộ vẫn đông đúc, trên vỉa hè, nhiều người đang đi bộ. Tiếng còi xe inh ỏi hòa với tiếng cười nói tạo thành một âm thanh nhộn nhịp làm thành phố ồn ào hẳn lên. Các cửa hàng, hiệu sách... đều đóng cửa. Ai ai cũng đổ xô ra đường để tham quan thành phố vào ngày cuối cùng của năm âm lịch. Các tòa nhà to như những người khổng lồ đứng sừng sững. Những cửa sổ của các ngôi nhà xinh xinh cũng lấp lánh ánh đèn. Hai bên đường, hai hàng cây xanh trải dài, như những chiếc ô khổng lồ xếp thẳng tắp. Trên những chiếc ô ấy, những dây đèn đủ màu liên tục chớp tắt, trồng thật thích mắt.


Rời khỏi cảnh nhộn nhịp ở các phố phường, em bắt gặp sự náo nhiệt và đầy sắc màu của đường hoa Nguyễn Huệ. Trên vỉa hè, người ta trưng bày hoa suốt con đường. Vỉa hè được khoác chiếc áo đủ màu sắc, thật lộng lẫy và rực rỡ dưới trời đêm. Trên đường hoa còn có những cây kiểng được tạo thành nhiều hình thù trông y như thật: rồng, phượng, lân... Đi trên đường mà lòng em thật khâm phục bàn tay của những nghệ nhân đã làm đẹp cho cuộc sống.


Cảnh Sài Gòn lúc lên đèn thật là đẹp, càng đẹp hơn vào những dịp lễ tết. Mong sao, thành phố mình ngày càng đẹp hơn, xứng đáng với danh hiệu "Hòn ngọc Viễn đông".
Thầy mong qua bài văn này các bạn sẽ học tập nhiều điều, đặc biệt là học tập được cách bạn đã sử dụng liên tưởng giúp cho bài văn thêm sinh động. Chúc các bạn ôn tập môn Tiếng Việt thật tốt.

Gợi ý làm dàn ý bài văn tả cảnh sông nước

I. Mở bài:
Giới thiệu dòng sông (hay bãi biển) cần tả
- Ở đâu?
- Quan sát vào thời điểm nào trong ngày
(Hoặc có thể đưa ra điểm nổi bật, nổi tiếng nhất của dòng sông hay bãi biển sẽ tả)
II. Thân bài:
* Tả bao quát:
Nhìn từ xa, dòng sông (bãi biển) trông như thế nào?

* Tả chi tiết: 
- Hình dáng: (dài, uốn khúc, thẳng tắp,...)
 - Màu sắc: (sông: màu đỏ nặng phù sa..., biển: màu sắc thay đổi theo sắc mây trời)
 - Cảnh hai bên bờ sông (những lũy tre xanh, những rặng dừa trĩu nặng, nhà cửa ven sông,...) hoặc cảnh trên bãi biển ( bãi cát trải dài, hàng phi lao, hàng dừa, sóng vỗ bờ, gió biển ...)

(sông vào buổi hoàng hôn)
 - Cảnh trên dòng sông (thuyền, ghe, bạn nhỏ tắm sông, lục bình trôi,...) hoặc cảnh trên mặt biển (sóng biển nhấp nhô, thuyền bè chài lưới, những ghềnh đá giữa biển, ...)
 - Hoạt động của con người trên dòng sông hay gần bãi biển: sông (buôn bán tấp nập trên chợ nổi, từng đoàn người trên tài du lịch trên sông,...) hoặc biển (những người dân kéo lưới, những ghe thuyền đầy ắp tôm cá, cảnh họp chợ hải sản tấp nập trên bãi biển v.v)

(chợ nổi)

(kéo lưới)
III. Kết luận:
Cảm nghĩ về dòng sông hoặc bãi biển đã tả.
 

Tả cảnh - điều quan trọng nhất là gì?

Năm nay, trong chương trình Tập làm văn, các bạn sẽ có rất nhiều thể loại. Nhưng trong các thể loại đó, thể loại miêu tả, đặc biệt là tả cảnh là thể loại đem lại cho các bạn nhiều thử thách nhất.
Có lẽ bởi vì khi tả cảnh, chúng ta phải tận dụng tất cả các giác quan để quan sát. Mặt khác, các bạn cũng phải biết sử dụng các từ ngữ phù hợp với đối tượng miêu tả.
Ví dụ: khi tả tiếng mưa rơi trên mái nhà các bạn không thể viết là "mưa rơi tí tách" được, đúng không nào.
Một số hình ảnh để các bạn không có điều kiện quan sát cơn mưa:

Các bạn cũng phải tập quan sát, tự nghĩ ra những hình ảnh so sánh hay nhân hóa, để cho lời văn thêm sống động. Có thể ban đầu mình sẽ làm chưa được hay, nhưng dần dần các bạn sẽ quen.
Ví dụ: khi tả tia chớp lúc trời mưa, có bạn chỉ có thể so sánh "tia chớp như một tia điện rạch ngang bầu trời", nhưng có bạn có thể tưởng tượng "tia chớp như một ngọn giáo bị bỏ quên giữa trời". Chúng ta có thể tưởng tượng hay hơn nữa, đúng không nào?

Để bài văn tả cảnh không bị nhàm chán giống như là ta đang kể về cảnh, các bạn nên hạn chế sử dụng động từ "có". Chẳng hạn, "Có nhiều chim chóc đang bay lượn trên bầu trời." , chúng ta nên sửa lại "Chim chóc đang bay lượn trên bầu trời."

Ở mỗi ý chính của bài ta  nên xuống dòng, hay nói cách khác, mỗi ý chính các bạn nên tập viết nó thành một đoạn (có câu chủ đề), được như thế, các bạn sẽ thấy bài Tập làm văn thêm mạch lạc.
Tuần sau, các bạn sẽ có rất nhiều đề Tập làm văn để làm, một trong những đề đó là bài  "Tả ngôi trường của em". Vậy nên, thầy đưa ra một dàn ý về đề bài này để các bạn tham khảo, nhưng nhớ phải bổ sung theo ý của mình nhé!
Đề bài: Tả ngôi trường của em
Dàn ý:
1) Mở bài:
- Giới thiệu tên trường, trường nằm ở vị trí nào?
- Trường được xây dựng tự bao giờ?
(Có thể giới thiệu bằng cách khác)
2) Thân bài:
a. Tả bao quát về ngôi trường:
i. Trường được xây cất bằng gì? Mái lợp (tôn), vách (tường gạch, vững chắc), nền (sân trường xi măng, lớp học lát gạch bông…)
ii. Địa điểm: cao ráo, khang trang, gần khu dân cư…
b. Tả ngôi trường với những chi tiết nổi bật:
i. Cảnh khu lớp học (chạy dài thẳng tắp, trang trí giống nhau, dãy bàn học ngay ngắn, thứ tự, gợi lên những khuôn mặt thân quen...)
ii. Cảnh dãy văn phòng: phòng cô hiệu trưởng, phòng giáo viên, văn phòng, v.v
iii. Sân trường: hàng cây, các bồn hoa, cột cờ sừng sững, sân trường rộng, khu vườn trường, căn tin…
iv. Cảnh sinh hoạt của học sinh: trước buổi học, trong giờ học, sau giờ học.
3) Kết bài:
Nêu cảm nghĩ: yêu mến ngôi trường, góp phần xây dựng trường lớp sạch đẹp.

Chúc các bạn luôn có nhiều cảm hứng khi "sáng tác"! Tặng các bạn một bài hát để thư giãn.

(Bấm play để chơi nhạc)